Ο κομήτης «με τα κέρατα», 12P/Pons–Brooks

Ο κομήτης 12P/Pons–Brooks είναι ένας κομήτης τύπου Χάλεϊ, με περίοδο 71 ετών και ένας από τους φωτεινότερους κομήτες, όταν βρίσκεται στο περιηλιό του. Μπορούμε να τον παρατηρήσουμε αυτή την εποχή στον αστερισμό του Κύκνου, μετά την δύση του Ηλίου και μέχρι τις δέκα το βράδυ περίπου που δύει στον βορειοδυτικό ουρανό. Στη συνέχεια ο κομήτης ανατέλλει πάλι μετά τις 04:00 στον νοτιοανατολικό ορίζοντα και είναι ορατός μέχρι το ξημέρωμα. Ο κομήτης θα είναι ορατός μέχρι το τέλος Απριλίου μετά την δύση, αλλά σε μικρή απόσταση από τον Ήλιο και η παρατήρησή του θα είναι δύσκολη.

Ανακαλύφθηκε τον Ιούλιο του 1812 από τον Jean-Louis Pons στο Αστεροσκοπείο της Μασσαλίας και εντοπίστηκε εκ νέου το 1883 από τον Αμερικανό William Robert Brooks.

6/2/2024, © 2024 Michael Jäger. Εμφανής η γαλάζια ουρά ιόντων, όπου διακρίνεται η δομή της καθώς την πιέζει και την αλλάζει ο ηλιακός άνεμος.

Το επόμενο περιήλιο του κομήτη είναι στις 21 Απριλίου 2024, ενώ η κοντινότερη προσέγγιση στη Γη θα συμβεί στις 2 Ιουνίου 2024, σε απόσταση 232 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, όπου ο κομήτης αναμένεται να φτάσει σε μέγεθος 4,5, ορατός με γυμνό μάτι δηλαδή.

Η θέση του κομήτη έως το τέλος Μαρτίου

Καθώς θα απομακρύνεται από τη Γη, δεν θα είναι πλέον ορατός στο βόρειο ημισφαίριο, αλλά μόνο στο νότιο, στον αστερισμό του Ωρίωνα. Ο πυρήνας του υπολογίζεται περίπου στα 30 χιλιόμετρα. Θεωρείται το μητρικό σώμα της αδύναμης βροχής διαττόντων κάππα Δρακοντίδες του Δεκεμβρίου.

29/1/2024, © 2024 Michael Jäger

Ο κομήτης παρατηρήθηκε τον Μεσαίωνα από Κινέζους και Ευρωπαίους αστρονόμους, με φωτεινότητα που έφτανε το 3ο μέγεθος. Την χρονιά της ανακάλυψης του από τον Jean-Louis Pons, παρατηρήθηκε ανεξάρτητα και από άλλους αστρονόμους. Ανέπτυξε ουρά δύο μοιρών και ήταν ορατός με γυμνό μάτι. Ο Γερμανός αστρονόμος Johann Franz Encke, υπολόγισε τότε την περίοδο της τροχιάς του και την επανεμφάνιση του το 1883-1884, όπου εντοπίστηκε από τον William Robert Brooks, φτάνοντας πάλι σε μέγεθος 3, μετά από διαδοχικές εξάρσεις.

Η εμφάνιση του κομήτη το 1884

Στην τελευταία εμφάνιση του το 1954 εμφάνισε ουρά μισής μοίρας και είχε μέγεθος 6,4. Παρατηρήσεις μετά το 2020 έδειξαν ότι ο κομήτης εμφανίζει πολλές εξάρσεις φωτεινότητας με παράλληλη εκτόξευση κομητικού υλικού (αέρια και σκόνη) με αποτέλεσμα τον σχηματισμο κόμης σε έκταση 600.000 χιλιομέτρων, η οποία διαμορφώθηκε σε σχήμα πετάλου (ή κεράτων) κάτω από την πίεση της ηλιακής ακτινοβολίας, ένα χαρακτηριστικό που του έδωσε τα παρατσούκλια «διαβολοκομήτης», «κομήτης με κέρατα» και κομήτης «Millenium Falcon»

Η χαρακτηριστική εμφάνιση της κόμης που του χάρισε το παρατσούκλι ο «διαβολοκομήτης»
3/12/2023 © Oliver Schneider
2/2/2024 © Gerald Rhemann, Lukas Demetz

Τους τελευταίους μήνες εμφανίζει πολλές εξάρσεις φωτεινότητας. Στην ολική έκλειψη Ηλίου της 8ης Απριλίου θα βρίσκεται σε απόσταση 25 μοιρών από τον Ήλιο, πολύ κοντά στον Δία και ίσως είναι ορατός με κιάλια.

Η καμπύλη φωτεινότητας του κομήτη, όπου διακρίνονται οι εξάρσεις του

Σύνδεσμοι

https://theskylive.com/12p-info

https://in-the-sky.org/data/object.php?id=0012P

https://aerith.net/comet/catalog/0012P/2024.html

http://astro.vanbuitenen.nl/comet/12

https://fg-kometen.vdsastro.de/pix/12P.htm

https://www.cobs.si/comet/484

http://www.astrosurf.com/cometas-obs/12P/multi.htm