Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία έκανε ακόμη ένα σημαντικό βήμα στην πλανητική άμυνα, αναθέτοντας στην ισπανική εταιρεία EMXYS την κατασκευή του Don Quijote, του πρώτου CubeSat που έχει σχεδιαστεί για να προσεδαφιστεί και να λειτουργήσει στην επιφάνεια ενός αστεροειδούς. Το μικροσκοπικό διαστημόπλοιο θα αποτελέσει μέρος της αποστολής Ramses προς τον αστεροειδή 99942 Apophis.
Στις 13 Απριλίου 2029, ο Άποφις, με διάμετρο περίπου 375 μέτρα, θα πραγματοποιήσει μία από τις πιο εντυπωσιακές κοντινές διελεύσεις αστεροειδούς από τη Γη που έχουν καταγραφεί ποτέ. Θα περάσει σε απόσταση μόλις 32.000 χιλιομέτρων, δηλαδή χαμηλότερα από την τροχιά των γεωστατικών δορυφόρων. Αν και δεν υπάρχει κίνδυνος πρόσκρουσης, η βαρυτική έλξη της Γης αναμένεται να μεταβάλει τη δομή και την περιστροφή του αστεροειδούς, προσφέροντας στους επιστήμονες ένα μοναδικό φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη της συμπεριφοράς τέτοιων σωμάτων.
Το Don Quijote θα αποδεσμευτεί από το μητρικό σκάφος Ramses λίγο πριν από την κοντινή διέλευση και θα επιχειρήσει μια πλήρως αυτόνομη προσεδάφιση στην επιφάνεια του αστεροειδούς. Επειδή η βαρύτητα του Άποφι είναι εξαιρετικά ασθενής, οι μηχανικοί θεωρούν πιθανό το CubeSat να αναπηδήσει αρκετές φορές πριν ακινητοποιηθεί. Για τον λόγο αυτό έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από τον προσανατολισμό του μετά την επαφή με το έδαφος.
Παρά το μέγεθός του, περίπου όσο ένα κουτί παπουτσιών, το Don Quijote θα μεταφέρει τρία επιστημονικά όργανα: έναν νέο μετρητή βαρύτητας για τη μελέτη του εσωτερικού του αστεροειδούς, ένα μαγνητόμετρο για την αναζήτηση τυχόν μαγνητικού πεδίου και ενός σεισμόμετρου, το οποίο θα πραγματοποιήσει τις πρώτες σεισμικές μετρήσεις στην ιστορία πάνω σε αστεροειδή. Οι παρατηρήσεις αυτές θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα την εσωτερική δομή και τις μεταβολές που θα προκαλέσει η διέλευση από τη Γη.
Η αποστολή δεν είναι εύκολη. Το CubeSat θα πρέπει να αντέξει το σκληρό περιβάλλον του διαστήματος, να εντοπίσει μόνο του ασφαλές σημείο προσεδάφισης και να λειτουργήσει σε έναν αστεροειδή που πιθανότατα περιστρέφεται ακανόνιστα και παρουσιάζει μεγάλες θερμοκρασιακές μεταβολές μεταξύ ημέρας και νύχτας. Οι μηχανικοί έχουν προβλέψει ακόμη και το ενδεχόμενο να βυθιστεί σε χαλαρό επιφανειακό υλικό, κάτι που θα δυσκόλευε σημαντικά την αποστολή.
Η κύρια αποστολή Ramses πρόκειται να εκτοξευθεί την άνοιξη του 2028, με στόχο να συναντήσει τον Άποφι πριν από την προσέγγισή του στη Γη. Η ανάπτυξή της βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνογνωσία που αποκτήθηκε από την αποστολή Hera, ενώ θα μεταφέρει συνολικά δύο CubeSats: το Don Quijote και το ιταλικό Farinella, το οποίο θα πραγματοποιήσει συμπληρωματικές παρατηρήσεις γύρω από τον αστεροειδή.
Η αποστολή Ramses αναμένεται να προσφέρει πολύτιμες γνώσεις όχι μόνο για την προέλευση και την εξέλιξη των αστεροειδών, αλλά και για την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων τεχνικών πλανητικής άμυνας απέναντι σε πιθανούς μελλοντικούς κινδύνους για τη Γη.
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube