Η Dark Energy Camera καταγράφει άστρα, νεφελώματα, σμήνη και πολλά ακόμη σε μια σκηνή που θυμίζει Βαν Γκογκ.
Η Dark Energy Camera (DECam), μια κάμερα ανάλυσης 570 megapixel, απαθανάτισε μια εντυπωσιακή κοσμική σκηνή γεμάτη στροβιλισμούς φωτός και άστρα, που θυμίζει έντονα τον διάσημο πίνακα «Η Έναστρη Νύχτα» του Βίνσεντ Βαν Γκογκ. Στα αριστερά δεσπόζει το λαμπερό νεφέλωμα NGC 6729, ενώ στα δεξιά το σφαιρωτό αστρικό σμήνος NGC 6723.
Βαθιά μέσα στον αστερισμό του Νοτίου Στεφάνου (Corona Australis) βρίσκεται ένας πραγματικός θησαυρός αστρογένεσης: το Μοριακό Νέφος του Νοτίου Στεφάνου. Το νέφος αυτό καταλαμβάνει το αριστερό μισό της εικόνας και αποτελεί μία από τις πλησιέστερες περιοχές σχηματισμού άστρων στο Ηλιακό Σύστημα, σε απόσταση περίπου 430 ετών φωτός από τη Γη.
Η εικόνα καταγράφηκε με την DECam, η οποία διαθέτει 74 ανιχνευτές και φακό σχεδόν ενός μέτρου σε διάμετρο. Η εξαιρετικά υψηλή ανάλυσή της επιτρέπει την καταγραφή ακόμη και των πιο λεπτών δομών των νεφελωμάτων και των αστρικών σμηνών.
Στο μικρό πορτοκαλί νέφος στο αριστερό άκρο της εικόνας βρίσκεται το R Coronae Australis, ένα διπλό αστρικό σύστημα του οποίου τα δύο μέλη περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο κάθε 43 με 47 χρόνια. Το κύριο άστρο βρίσκεται ακόμη σε προ-κύρια ακολουθία: έχει σχεδόν αποκτήσει όλη τη μάζα του, αλλά δεν έχει ακόμη ξεκινήσει τη σύντηξη υδρογόνου στον πυρήνα του. Το 2019 ανακαλύφθηκε ότι ο συνοδός του είναι ένας ερυθρός νάνος, ο πιο συνηθισμένος αλλά και λιγότερο μαζικός τύπος άστρου που πραγματοποιεί σύντηξη υδρογόνου. Οι ερυθροί νάνοι είναι σχετικά ψυχροί και έχουν εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής σε σύγκριση με άστρα όπως ο Ήλιος.
Τα νεαρά άστρα, όπως το κύριο μέλος του R Coronae Australis, είναι ιδιαίτερα θερμά και λαμπρά. Το φως τους ανακλάται στα γειτονικά νέφη αερίου και σκόνης, δημιουργώντας νεφελώματα ανάκλασης, ενώ η έντονη υπεριώδης ακτινοβολία τους ιονίζει το περιβάλλον αέριο, σχηματίζοντας νεφελώματα εκπομπής. Οι δύο αυτοί τύποι νεφελωμάτων συνθέτουν μαζί το NGC 6729, του οποίου η φωτεινότητα και το σχήμα μεταβάλλονται καθώς κινούνται τα δύο άστρα του συστήματος.
Η περιοχή αστρογένεσης συνεχίζεται προς τα επάνω και δεξιά της εικόνας, όπου εκτείνονται φωτεινά γαλάζια νέφη που λάμπουν χάρη στα νεογέννητα άστρα που κρύβονται στο εσωτερικό τους. Οι περιοχές αυτές αποτελούν τα νεφελώματα ανάκλασης NGC 6726 και NGC 6727, τα οποία συνδέονται χαμηλότερα με ακόμη ένα νεφέλωμα ανάκλασης, το IC 4812.
Στο επάνω δεξιό τμήμα της εικόνας ξεχωρίζει το σφαιρωτό αστρικό σμήνος NGC 6723, γνωστό και με το παρατσούκλι «Σμήνος Πολυέλαιος» (Chandelier Cluster). Πρόκειται για μια βαρυτικά δεσμευμένη συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων έως και εκατομμυρίων άστρων σε σχεδόν σφαιρική διάταξη. Αν και φαίνεται να βρίσκεται δίπλα στην περιοχή αστρογένεσης του Μοριακού Νέφους του Νοτίου Στεφάνου, στην πραγματικότητα απέχει περίπου 29.000 έτη φωτός από τη Γη, δηλαδή πολύ πιο μακριά.
Το Μοριακό Νέφος του Νοτίου Στεφάνου και το Σμήνος Πολυέλαιος αποτελούν έναν ιδιαίτερα αγαπημένο στόχο των αστροφωτογράφων. Ο αστερισμός του Νοτίου Στεφάνου εμφανίζεται χαμηλά στον νότιο ορίζοντα κατά τους θερινούς μήνες για τους παρατηρητές των μέσων βόρειων γεωγραφικών πλατών, ενώ οι καλύτερες συνθήκες παρατήρησης προσφέρονται από περιοχές νοτιότερων γεωγραφικών πλατών. Με την έλευση του καλοκαιριού, η περιοχή αυτή γίνεται ιδανικός στόχος για όσους επιθυμούν να αποτυπώσουν αυτή τη μοναδική κοσμική «Έναστρη Νύχτα».
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube
https://noirlab.edu/public/news/noirlab2617