Οι επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν τον πιο λεπτομερή χάρτη της σκοτεινής ύλης μέχρι σήμερα, αποκαλύπτοντας δομές που δεν έχουν παρατηρηθεί ξανά. Η ανακάλυψη βασίζεται σε νέες, εξαιρετικά ακριβείς παρατηρήσεις από σύγχρονα διαστημικά τηλεσκόπια και μας δίνει μια πιο καθαρή εικόνα του «αόρατου σκελετού» του Σύμπαντος.
Η σκοτεινή ύλη είναι μια μυστηριώδης μορφή ύλης που δεν εκπέμπει φως και δεν μπορεί να ανιχνευθεί άμεσα. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της ύλης στο Σύμπαν. Γνωρίζουμε την ύπαρξή της από τον τρόπο που η βαρύτητά της επηρεάζει την κίνηση των γαλαξιών και παραμορφώνει το φως που έρχεται από πολύ μακρινά αντικείμενα στο διάστημα.
Για να χαρτογραφήσουν τη σκοτεινή ύλη, οι επιστήμονες παρατήρησαν πώς το φως μακρινών γαλαξιών «παραμορφώνεται» καθώς περνά μέσα από περιοχές με ισχυρή βαρύτητα. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως βαρυτικός φακός, λειτουργεί σαν φυσικό τηλεσκόπιο και επιτρέπει στους ερευνητές να υπολογίσουν πού βρίσκεται η σκοτεινή ύλη και πόσο πυκνή είναι.
Ο νέος χάρτης αποκαλύπτει με εντυπωσιακή λεπτομέρεια τον κοσμικό ιστό: ένα τεράστιο δίκτυο από νήματα σκοτεινής ύλης που συνδέουν γαλαξίες και σμήνη γαλαξιών. Πάνω σε αυτό το αόρατο δίκτυο «χτίζονται» οι ορατές δομές του Σύμπαντος, τα άστρα, οι γαλαξίες και τα σμήνη τους.
Η απόδειξη της αλληλεπίδρασης βρίσκεται στον βαθμό επικάλυψης μεταξύ των χαρτών της σκοτεινής και της κανονικής ύλης. Σύμφωνα με την έρευνα, οι παρατηρήσεις του James Webb επιβεβαιώνουν ότι αυτή η ευθυγράμμιση δεν μπορεί να είναι σύμπτωση. Οι αστρονόμοι υποστηρίζουν ότι οφείλεται στη βαρύτητα της σκοτεινής ύλης, η οποία έλκει την κανονική ύλη προς αυτήν, καθ’ όλη τη διάρκεια της κοσμικής ιστορίας.
Ο χάρτης, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Astronomy», περιέχει περίπου 800 χιλιάδες γαλαξίες, μερικοί από τους οποίους ανιχνεύτηκαν για πρώτη φορά, έχοντας διπλάσια ανάλυση σε σχέση με προηγούμενους, που βασίζονταν στο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble και άλλα τηλεσκόπια και εκτείνεται σε παλαιότερες περιόδους της εξέλιξης του Σύμπαντος. Επίσης, περιέχει περίπου δέκα φορές περισσότερους γαλαξίες από τους χάρτες που έχουν δημιουργηθεί από επίγεια παρατηρητήρια.
Όσο καλύτερα χαρτογραφούμε τη σκοτεινή ύλη, τόσο πιο καλά κατανοούμε πώς σχηματίστηκε και εξελίχθηκε το Σύμπαν από τη Μεγάλη Έκρηξη μέχρι σήμερα. Στο μέλλον, ακόμα πιο ακριβείς παρατηρήσεις μπορεί να μας φέρουν ένα βήμα πιο κοντά στο να ανακαλύψουμε τι ακριβώς είναι η σκοτεινή ύλη, ένα από τα μεγαλύτερα ανοιχτά ερωτήματα της σύγχρονης Φυσικής.
Η δημοσίευση στο Nature Astronomy
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube