Έρευνα που πραγματοποιήθηκε με τον νέο φασματογράφο WEAVE, εγκατεστημένο στο τηλεσκόπιο William Herschel (WHT) στο Αστεροσκοπείο Roque de los Muchachos στη Λα Πάλμα, αποκάλυψε την ύπαρξη ενός έως σήμερα άγνωστου νέφους ιονισμένου σιδήρου σε σχήμα ράβδου στο εσωτερικό του εμβληματικού Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος (Ring Nebula), στον αστερισμό της Λύρας.
Η ράβδος σιδήρου εντοπίζεται στο εσωτερικό στρώμα του ελλειπτικού νεφελώματος, με το μήκος της να εκτιμάται ότι φτάνει περίπου τις 500 φορές την τροχιά του Πλούτωνα, ενώ η μάζα της είναι συγκρίσιμη με εκείνη του Άρη.
Το Δακτυλιοειδές Νεφέλωμα ανακαλύφθηκε το 1779 από τον Charles Messier και αποτελεί ένα εντυπωσιακό, πολύχρωμο κέλυφος αερίων που αποβλήθηκε από ένα άστρο κατά το τελικό στάδιο της ζωής του. Ο Ήλιος μας αναμένεται να ακολουθήσει παρόμοια εξελικτική πορεία σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια.
Η ανακάλυψη κατέστη δυνατή χάρη στη λειτουργία LIFU (Large Integral Field Unit) του οργάνου WEAVE (WHT Enhanced Area Velocity Explorer), η οποία αξιοποιεί εκατοντάδες οπτικές ίνες για τη λήψη φασμάτων σε κάθε σημείο του νεφελώματος. Με τον τρόπο αυτό καθίσταται δυνατός ο λεπτομερής και ακριβής προσδιορισμός της χημικής του σύστασης.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr Roger Wesson, το WEAVE προσέφερε έναν εντελώς νέο τρόπο παρατήρησης, αποκαλύπτοντας αυτή την άγνωστη έως σήμερα δομή ιονισμένου σιδήρου στο κέντρο του νεφελώματος, ο σχηματισμός της οποίας παραμένει ασαφής.
Τα προτεινόμενα σενάρια περιλαμβάνουν είτε μια ιδιαίτερη φάση της εκτόξευσης υλικού από το κεντρικό άστρο είτε, σε μια πιο εντυπωσιακή εκδοχή, την εξαέρωση ενός βραχώδους πλανήτη που καταστράφηκε κατά τη φάση διόγκωσης του άστρου. Ωστόσο, για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων απαιτούνται περαιτέρω παρατηρήσεις με υψηλότερη φασματική ανάλυση, τις οποίες ήδη σχεδιάζει η ερευνητική ομάδα.
Το WEAVE πρόκειται να υλοποιήσει οκτώ ερευνητικά προγράμματα τα επόμενα πέντε χρόνια, με αντικείμενο τη μελέτη ενός ευρέος φάσματος αστρονομικών στόχων, από κοντινούς λευκούς νάνους έως πολύ μακρινούς γαλαξίες. Στο πλαίσιο του προγράμματος Stellar, Circumstellar and Interstellar Physics, το WEAVE θα παρατηρήσει πλήθος ιονισμένων νεφελωμάτων στον Γαλαξία μας, με την ελπίδα να εντοπιστούν και άλλες παρόμοιες δομές, ώστε να καταστεί δυνατή η κατανόηση του μηχανισμού σχηματισμού τους.
Η δημοσίευση στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.