Ο Ήλιος ίσως «δραπέτευσε» από το γαλαξιακό κέντρο μαζί με χιλιάδες αστρικούς «δίδυμους»

Ερευνητές βρήκαν ενδείξεις ότι ο Ήλιος συμμετείχε σε μια μαζική μετανάστευση παρόμοιων άστρων που εγκατέλειψαν τις εσωτερικές περιοχές του Γαλαξία μας πριν από 4 έως 6 δισεκατομμύρια χρόνια. Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα του δορυφόρου Gaia της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας, από τα οποία δημιουργήθηκε ένας εξαιρετικά ακριβής κατάλογος αστέρων και των ιδιοτήτων τους. Τα αποτελέσματα προσφέρουν νέα στοιχεία για την εξέλιξη του Γαλαξία και ειδικά για τον σχηματισμό της ραβδόμορφης δομής στο κέντρο του.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ο Ήλιος σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια, σε απόσταση πάνω από 10.000 έτη φωτός πιο κοντά στο γαλαξιακό κέντρο από τη σημερινή. Ωστόσο, η ύπαρξη της γαλαξιακής ράβδου δημιουργεί ένα δυναμικό φράγμα που δυσκολεύει τέτοιες μεγάλες μετακινήσεις άστρων.

Για να διερευνήσουν το ζήτημα, οι Daisuke Taniguchi (Tokyo Metropolitan University) και Takuji Tsujimoto (National Astronomical Observatory of Japan) μελέτησαν τους λεγόμενους ηλιακούς «δίδυμους», άστρα με παρόμοια θερμοκρασία, επιφανειακή βαρύτητα και χημική σύσταση με τον Ήλιο. Από τα δεδομένα του Gaia δημιούργησαν κατάλογο 6.594 τέτοιων άστρων, περίπου 30 φορές μεγαλύτερο από προηγούμενες έρευνες.

Η ανάλυση των ηλικιών τους αποκάλυψε μια έντονη συγκέντρωση άστρων ηλικίας 4 έως 6 δισεκατομμυρίων ετών, στην οποία ανήκει και ο Ήλιος. Το εύρημα δείχνει ότι πολλά παρόμοια άστρα βρέθηκαν στην ίδια περίπου απόσταση από το γαλαξιακό κέντρο και μετακινήθηκαν προς τα έξω ως μέρος μιας ευρείας αστρικής μετανάστευσης.

Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η γαλαξιακή ράβδος πιθανότατα βρισκόταν ακόμη σε φάση σχηματισμού όταν συνέβη η μετακίνηση. Έτσι, οι ηλικίες των αστρικών «δίδυμων» δεν αποκαλύπτουν μόνο πότε σημειώθηκε η μαζική αυτή μετατόπιση, αλλά και το χρονικό διάστημα σχηματισμού της ράβδου του Γαλαξία.

Δεδομένου ότι το γαλαξιακό κέντρο είναι πολύ πιο αφιλόξενο για την ανάπτυξη ζωής, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η μετακίνηση αυτή ίσως συνέβαλε καθοριστικά στο να βρεθεί το Ηλιακό Σύστημα σε μια πιο ευνοϊκή περιοχή του Γαλαξία, όπου η ζωή μπόρεσε να αναπτυχθεί.

https://www.eurekalert.org/news-releases/1119007

Οι δημοσιεύσεις στο Astronomy & Astrophysics:

https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2026/03/aa58913-26/aa58913-26.html

https://www.aanda.org/articles/aa/full_html/2026/03/aa58914-26/aa58914-26.html

Καλλιτεχνική αναπαράσταση της μετανάστευσης, © NAOJ