Άγγλος μοναχός του 11ου αιώνα προηγήθηκε του Βρετανού αστρονόμου και μαθηματικού Edmond Halley, ο οποίος δεν ήταν ο πρώτος που κατανόησε την περιοδικότητα του κομήτη που σήμερα φέρει το όνομά του. Αυτό δείχνει νέα έρευνα, όπου σύμφωνα με τα ευρήματα, ο μοναχός Eilmer του Malmesbury ήταν εκείνος που ήδη από τον 11ο αιώνα συνέδεσε δύο εμφανίσεις του ίδιου κομήτη.
Τα γεγονότα περιγράφονται από τον χρονικογράφο του 12ου αιώνα William του Malmesbury, αλλά μέχρι σήμερα είχαν περάσει απαρατήρητα από τους μελετητές. Οι Portegies Zwart και Michael Lewis υποστηρίζουν πλέον ότι ο Aethelmaer (το μοναστικό όνομα του Eilmer) υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας και των δύο εμφανίσεων του κομήτη. Τα συμπεράσματά τους δημοσιεύθηκαν στο βιβλίο «Dorestad and Everything After. Ports, townscapes & travellers in Europe, 800-1100».
Ο Halley και η περιοδικότητα του κομήτη
Ο Halley διαπίστωσε ότι ο λαμπρός περιοδικός κομήτης, που σήμερα ονομάζεται 1P/Halley και είχε παρατηρηθεί το 1531, το 1607 και το 1682, ήταν στην πραγματικότητα ο ίδιος κομήτης, ο οποίος επιστρέφει περίπου κάθε 76 χρόνια.
Το 1066, ο κομήτης παρατηρήθηκε στην Κίνα για περισσότερους από δύο μήνες. Αν και έφτασε στη μέγιστη λαμπρότητά του στις 22 Απριλίου, στη Βρετάνη και στις Βρετανικές Νήσους έγινε ορατός μόλις στις 24 Απριλίου. Ο κομήτης απεικονίζεται στη διάσημη ταπισερί του Bayeux, η οποία εικονογραφεί τα γεγονότα του 1066, που σημάδεψαν την ιστορία της Μεγάλης Βρετανίας (Μάχη του Hastings, Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας).
Ο κομήτης εμφανίστηκε κατά τη σύντομη βασιλεία του βασιλιά Harold Godwinson (6 Ιανουαρίου – 14 Οκτωβρίου 1066) και η έρευνα των Portegies Zwart και Lewis δείχνει ότι ένας κομήτης καταγράφηκε πέντε φορές στους αιώνες γύρω από αυτή την περίοδο. Στην προφορική παράδοση, οι εμφανίσεις αυτές συνδέονταν με θανάτους βασιλέων, πολέμους ή λιμούς στις Βρετανικές Νήσους.
Ένας κομήτης, που δεν αναφέρεται στα χρονικά, αλλά φέρεται να προηγήθηκε του θανάτου του αρχιεπισκόπου Sigeric του Canterbury το 995, μπορεί να θεωρηθεί ένα ιστορικό ισοδύναμο των «fake news» ή μια υπερβολή, πιθανότατα σχεδιασμένη για να τρομοκρατήσει τον πληθυσμό με την υποτιθέμενη οργή του Θεού.
Ο μοναχός Eilmer και η πρώτη αναγνώριση
Ο μοναχός Eilmer του Malmesbury πρέπει να ήταν ήδη ηλικιωμένος όταν είδε τον κομήτη για δεύτερη φορά το 1066. Συνειδητοποίησε τότε ότι είχε παρατηρήσει τον ίδιο κομήτη και παλαιότερα, το 989. Και πάλι, όπως ήταν σύνηθες την εποχή εκείνη, ο βασιλιάς προειδοποιήθηκε για επικείμενη καταστροφή.
Ο χρονικογράφος William του Malmesbury αποτύπωσε τα λόγια του Eilmer που συνδύασε την εμφάνιση του κομήτη με την καταστροφή από τους Νορμανδούς και το τέλος της βασιλείας των Αγγλοσαξόνων:
«Ήρθες λοιπόν;
Ήρθες, εσύ που στάθηκες πηγή δακρύων για τόσες μάνες.
Πολύς καιρός πέρασε από τότε που σε είδα·
μα τώρα είσαι πιο τρομερός από ποτέ,
γιατί σε βλέπω να υψώνεις την καταστροφή της πατρίδας μου.»
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο κομήτης του Halley θα έπρεπε να φέρει διαφορετικό όνομα, αφού είχε ήδη αναγνωριστεί αιώνες πριν από τον Χάλεϊ. Όπως δηλώνει ο Portegies Zwart: «Η έρευνα αυτή ήταν πολύ διασκεδαστική, αλλά και απαιτητική, καθώς εργάστηκα σε ένα διεπιστημονικό έργο μαζί με έναν ιστορικό. Παρ’ όλα αυτά, σκοπεύουμε να συνεχίσουμε την έρευνα πάνω σε αυτού του είδους τους περιοδικούς κομήτες».
Η πτήση του Eilmer
Ο Eilmer σε νεαρή ηλικία και έχοντας διαβάσει για τον μύθο του Δαίδαλου, θέλησε να επαναλάβει την πτήση του. Έτσι προσάρμοσε φτερά στα χέρια και τα πόδια του και κατάφερε μια μικρή πτήση 15 δευτερολέπτων περίπου, όπου διένυσε μια απόσταση 200 μέτρων. Δυστυχώς όμως στο τέλος της πτήσης προσγειώθηκε ανώμαλα, με αποτέλεσμα το σπάσιμο και των δύο ποδιών του και την μόνιμη αναπηρία του, σύμφωνα με την καταγραφή του William.
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube