Νέες παρατηρήσεις δείχνουν ότι ένας κρυμμένος συνοδός αστέρας διαταράσσει την ατμόσφαιρά του, εξηγώντας τις μυστηριώδεις μεταβολές στη φωτεινότητά του.
Με τη χρήση νέων παρατηρήσεων από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA και επίγεια αστεροσκοπεία, οι αστρονόμοι μελέτησαν την επίδραση ενός πρόσφατα ανακαλυφθέντος συνοδού άστρου, του Siwarha, στο αέριο που περιβάλλει τον Μπετελγκέζ. Η έρευνα, από επιστήμονες του Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian (CfA), αποκαλύπτει ένα ίχνος πυκνού αερίου που στροβιλίζεται μέσα στην τεράστια και εκτεταμένη ατμόσφαιρα του άστρου, προσφέροντας νέες εξηγήσεις για τις παράξενες μεταβολές στη φωτεινότητα και τη δομή του.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στη 247η συνάντηση της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στο Φοίνιξ και έχουν γίνει δεκτά για δημοσίευση στο The Astrophysical Journal.
Η ομάδα ανίχνευσε το ίχνος του Siwarha παρακολουθώντας μεταβολές στο φως του Μπετελγκέζ επί σχεδόν οκτώ χρόνια. Οι αλλαγές αυτές αποκαλύπτουν την επίδραση του συνοδού καθώς διασχίζει την εξωτερική ατμόσφαιρα του υπεργίγαντα, επιλύοντας ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια γύρω από τη συμπεριφορά και την εξέλιξή του και ανοίγοντας νέους δρόμους για τη μελέτη άλλων μαζικών άστρων στο τέλος της ζωής τους.
Ο Μπετελγκέζ, που βρίσκεται περίπου 650 έτη φωτός μακριά στον αστερισμό του Ωρίωνα, είναι ένας ερυθρός υπεργίγαντας τόσο μεγάλος ώστε θα μπορούσαν να χωρέσουν στο εσωτερικό του περισσότερα από 400 εκατομμύρια άστρα σαν τον Ήλιο. Χάρη στο μέγεθος και τη σχετική εγγύτητά του, αποτελεί ένα μοναδικό «εργαστήριο» για την άμεση μελέτη της επιφάνειας και της ατμόσφαιρας ενός γιγάντιου άστρου.
Παρατηρήσεις με το Hubble και επίγεια τηλεσκόπια στα αστεροσκοπεία Fred Lawrence Whipple και Roque de Los Muchachos αποκάλυψαν επαναλαμβανόμενα μοτίβα μεταβολών στο φάσμα και στην κίνηση των αερίων της εξωτερικής ατμόσφαιρας. Τα φαινόμενα αυτά συνδέονται με ένα ίχνος πυκνότερου υλικού που εμφανίζεται μετά τη διέλευση του συνοδού μπροστά από τον Μπετελγκέζ κάθε έξι χρόνια, ή περίπου κάθε 2.100 ημέρες, επιβεβαιώνοντας θεωρητικά μοντέλα δεκαετιών.
Για δεκαετίες, οι αστρονόμοι προσπαθούσαν να εξηγήσουν τις ανεξήγητες μεταβολές στη φωτεινότητα του Μπετελγκέζ, ιδιαίτερα μετά το εντυπωσιακό «σβήσιμο» του το 2020. Πλέον, υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι ένας συνοδός χαμηλής μάζας διαταράσσει την ατμόσφαιρα του άστρου.
Καθώς ο Μπετελγκέζ καλύπτει προσωρινά τον συνοδό του από τη δική μας οπτική γωνία, οι επιστήμονες σχεδιάζουν νέες παρατηρήσεις για την επανεμφάνισή του το 2027, μια ανακάλυψη που μπορεί να ρίξει φως και σε παρόμοια φαινόμενα άλλων γιγάντιων και υπεργιγάντιων άστρων.
https://arxiv.org/abs/2601.00470
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube