Artemis II, η ανθρωπότητα επιστρέφει στη Σελήνη

Η Artemis II είναι η δεύτερη διαστημική αποστολή προς τη Σελήνη στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis, υπό την ηγεσία της NASA. Αποτελεί τη δεύτερη πτήση του πυραύλου Space Launch System (SLS) και ταυτόχρονα την πρώτη αποστολή με πλήρωμα του διαστημοπλοίου Orion, καθώς και την πρώτη αποστολή με πλήρωμα στην περιοχή της Σελήνης, μετά το Apollo 17 το 1972. Η εκτόξευση, που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2026, θα έχει διάρκεια 10 ημερών και θα μεταφέρει τους αστροναύτες της NASA Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch, καθώς και τον Jeremy Hansen της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας, σε μια τροχιά ελεύθερης επιστροφής γύρω από τη Σελήνη και πίσω στη Γη.

Οι αστροναύτες, στην πρώτη τους πτήση με το διαστημόπλοιο Orion της NASA, θα δοκιμάσουν όλα τα συστήματα του σκάφους, σε πραγματικές συνθήκες. Μέσω του προγράμματος Artemis, η NASA θα στείλει αστροναύτες για την εξερεύνηση της Σελήνης και θα θέσει τα θεμέλια των πρώτων επανδρωμένων αποστολών στον Άρη.

Το μοναδικό προφίλ της αποστολής Artemis II βασίζεται στη μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση Artemis I, επιδεικνύοντας ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων του SLS (Space Launch System) και του Orion που απαιτούνται για αποστολές στο βαθύ διάστημα. Η αποστολή θα αποδείξει ότι τα κρίσιμα συστήματα υποστήριξης ζωής του Orion είναι έτοιμα να διατηρήσουν τους αστροναύτες σε αποστολές μεγαλύτερης διάρκειας και θα επιτρέψει στο πλήρωμα να εξασκηθεί σε επιχειρήσεις απαραίτητες για την επιτυχία της Artemis III και των επόμενων αποστολών.

Ζωντανή μετάδοση από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι

Αναχώρηση από τη Γη

Η αποστολή θα εκτοξεύσει πλήρωμα τεσσάρων αστροναυτών από το Διαστημικό Κέντρο Kennedy της NASA στη Φλόριντα, με πύραυλο SLS στη διαμόρφωση Block 1. Το Orion θα εκτελέσει πολλαπλούς ελιγμούς για να αυξήσει σταδιακά την τροχιά του γύρω από τη Γη και τελικά να τοποθετήσει το πλήρωμα σε μια σεληνιακή τροχιά ελεύθερης επιστροφής, στην οποία η βαρύτητα της Γης θα φέρει φυσικά το διαστημόπλοιο πίσω, μετά την προσέγγιση της Σελήνης.

Η αρχική εκτόξευση θα είναι παρόμοια με εκείνη του Artemis I, καθώς το SLS θα θέσει το Orion σε τροχιά και στη συνέχεια θα απορρίψει τους πλευρικούς προωθητήρες, τα πάνελ του βοηθητικού τμήματος και το σύστημα διαφυγής. Αφού οι κινητήρες του κεντρικού τμήματος σβήσουν, θα αποχωριστεί από τον ανώτερο όροφο και το διαστημόπλοιο. Με πλήρωμα αυτή τη φορά, το Orion και ο ανώτερος όροφος, το Interim Cryogenic Propulsion Stage (ICPS), θα πραγματοποιήσουν δύο πλήρεις περιφορές γύρω από τη Γη, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι όλα τα συστήματα του Orion λειτουργούν σωστά, ενώ το σκάφος παραμένει σχετικά κοντά στη Γη.

Το διαστημόπλοιο θα εισέλθει αρχικά σε ελλειπτική τροχιά με ύψος περίπου 185 επί 2.250 χιλιόμετρα. Η τροχιά αυτή θα διαρκέσει λίγο πάνω από 90 λεπτά και θα περιλαμβάνει την πρώτη καύση του ICPS για τη διατήρηση της πορείας του Orion. Μετά την πρώτη περιφορά, το ICPS θα ανυψώσει το Orion σε υψηλή γήινη τροχιά, επιτρέποντάς του να αποκτήσει την απαραίτητη ταχύτητα για την τελική ώθηση προς τη Σελήνη. Η δεύτερη, μεγαλύτερη τροχιά θα διαρκέσει περίπου 23,5 ώρες, με το Orion να κινείται σε ελλειπτική τροχιά μεταξύ περίπου 185 και 74.000 χιλιομέτρων από τη Γη. Ως σύγκριση, ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός κινείται σε σχεδόν κυκλική τροχιά σε ύψος περίπου 400 χιλιομέτρων.

Μετά την καύση για την είσοδο σε υψηλή γήινη τροχιά, το Orion θα αποχωριστεί από τον ανώτερο όροφο, ο οποίος θα έχει μία τελευταία χρήση πριν επιστρέψει στην ατμόσφαιρα της Γης: το πλήρωμα θα το χρησιμοποιήσει ως στόχο για δοκιμή επιχειρήσεων εγγύτητας. Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, οι ελεγκτές αποστολής στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον θα παρακολουθούν το Orion, καθώς οι αστροναύτες θα θέτουν το σκάφος σε χειροκίνητη λειτουργία και θα ελέγχουν την πορεία και τον προσανατολισμό του. Το πλήρωμα θα χρησιμοποιήσει τις ενσωματωμένες κάμερες του Orion και τη θέα από τα παράθυρα του σκάφους για να ευθυγραμμιστεί με το ICPS, μειώνοντας και αυξάνοντας την μεταξύ τους απόσταση, ώστε να αξιολογήσει τον χειρισμό του Orion καθώς και το σχετικό υλικό και λογισμικό.

Η επίδειξη αυτή θα προσφέρει δεδομένα απόδοσης και επιχειρησιακή εμπειρία που δεν μπορούν εύκολα να αποκτηθούν στο έδαφος, συμβάλλοντας στην προετοιμασία κρίσιμων ελιγμών προσέγγισης, επιχειρήσεων εγγύτητας και σύνδεσης, καθώς και αποσύνδεσης σε σεληνιακή τροχιά, ξεκινώντας από το Artemis III.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΣΤΟΝ ΟΜΙΛΟ ΦΙΛΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Έλεγχος βασικών συστημάτων

Μετά την ολοκλήρωση της δοκιμής των επιχειρήσεων εγγύτητας, το πλήρωμα θα επιστρέψει τον έλεγχο του Orion στους ελεγκτές αποστολής και θα περάσει το υπόλοιπο της τροχιάς ελέγχοντας την απόδοση των συστημάτων στο διαστημικό περιβάλλον. Θα αφαιρέσουν τις στολές (Orion Crew Survival System) που φορούν κατά την εκτόξευση και θα παραμείνουν με απλά ρούχα μέχρι να τις ξαναφορέσουν για την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα της Γης και την προσθαλάσσωση.

Όσο βρίσκονται ακόμη κοντά στη Γη, το πλήρωμα θα αξιολογήσει την απόδοση των συστημάτων υποστήριξης ζωής που παράγουν αέρα και απομακρύνουν το διοξείδιο του άνθρακα και τους υδρατμούς που παράγονται όταν οι αστροναύτες αναπνέουν, μιλούν ή ασκούνται. Η μεγάλη περίοδος τροχιάς γύρω από τη Γη επιτρέπει τη δοκιμή των συστημάτων τόσο κατά τη διάρκεια άσκησης, όταν ο μεταβολικός ρυθμός είναι υψηλός, όσο και κατά τον ύπνο, όταν είναι χαμηλός. Η εναλλαγή μεταξύ λειτουργίας στολής και λειτουργίας καμπίνας, καθώς και η απόδοση κατά την άσκηση και τον ύπνο, θα επιβεβαιώσουν το πλήρες εύρος δυνατοτήτων του συστήματος υποστήριξης ζωής και θα διασφαλίσουν την ετοιμότητα για το σκέλος της πτήσης γύρω από τη Σελήνη.

Το Orion θα ελέγξει επίσης τα συστήματα επικοινωνίας και πλοήγησης. Ενώ βρίσκεται ακόμη σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τη Γη, θα πετάξει προσωρινά πέρα από το εύρος των δορυφόρων GPS και των δορυφόρων του Δικτύου Παρακολούθησης και Αναμετάδοσης Δεδομένων της NASA (TDRS), επιτρέποντας έναν πρώιμο έλεγχο των δυνατοτήτων του Deep Space Network. Όταν το Orion ταξιδέψει προς και γύρω από τη Σελήνη, ο έλεγχος της αποστολής θα βασίζεται σε αυτό το δίκτυο για την επικοινωνία με τους αστροναύτες, τη μετάδοση εικόνων στη Γη και τον έλεγχο του διαστημοπλοίου.

Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων, το Orion θα πραγματοποιήσει τον επόμενο προωθητικό ελιγμό, γνωστό ως translunar injection (TLI). Με το ICPS να έχει εκτελέσει το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς, η μονάδα θα δώσει την τελική ώθηση που απαιτείται για το ταξίδι προς τη Σελήνη. Η καύση αυτή θα στείλει το πλήρωμα σε μια τροχιά περίπου τεσσάρων ημερών και γύρω από την αθέατη πλευρά της Σελήνης, δημιουργώντας τελικά μια τροχιά σε σχήμα «οκτώ» που θα εκτείνεται πάνω από 370.000 χιλιόμετρα από τη Γη, πριν το Orion επιστρέψει.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ NEWSLETTER ΤΟΥ ΟΦΑ

Προς τη Σελήνη και «δωρεάν» επιστροφή

Κατά το υπόλοιπο του ταξιδιού, οι αστροναύτες θα συνεχίσουν να αξιολογούν τα συστήματα του διαστημοπλοίου, προσομοιάζοντας διαδικασίες αναχώρησης και επιστροφής στη Γη, θα εξασκούνται σε διαδικασίες έκτακτης ανάγκης και θα δοκιμάζουν το καταφύγιο ακτινοβολίας, μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων.

Το πλήρωμα της Artemis II θα ταξιδέψει περίπου 7.500 χιλιόμετρα μακρύτερα από την αθέατη πλευρά της Σελήνης. Από αυτό το σημείο, θα μπορούν να δουν τη Γη και τη Σελήνη από τα παράθυρα του Orion, με τη Σελήνη στο προσκήνιο και τη Γη σχεδόν 400.000 χιλιόμετρα μακριά στο βάθος.

Με ένα ταξίδι επιστροφής περίπου τεσσάρων ημερών, η αποστολή αναμένεται να διαρκέσει 10 ημέρες. Αντί να απαιτείται προώθηση για την επιστροφή, η αποδοτική σε καύσιμα τροχιά, αξιοποιεί το βαρυτικό πεδίο Γης – Σελήνης, διασφαλίζοντας ότι μετά την πτήση γύρω από την αθέατη πλευρά της Σελήνης, το Orion θα επιστρέψει φυσικά στη Γη λόγω της έλξης της βαρύτητάς της.

Δύο αποστολές, δύο διαφορετικές τροχιές

Μετά το Artemis II, το Orion και το πλήρωμά του θα ταξιδέψουν ξανά στη Σελήνη, αυτή τη φορά για να γράψουν ιστορία, όταν οι επόμενοι αστροναύτες θα περπατήσουν στη σεληνιακή επιφάνεια κατά την Artemis III.

Βασικές Προτεραιότητες της Αποστολής

Η δοκιμαστική πτήση Artemis II θα επιβεβαιώσει την άψογη λειτουργία των συστημάτων που υποστηρίζουν τους αστροναύτες σε αποστολές βαθέος διαστήματος και θα θέσει τις βάσεις για μόνιμη παρουσία στη Σελήνη. Οι πέντε βασικές προτεραιότητες της αποστολής είναι:

Πλήρωμα: Δοκιμή της ικανότητας των συστημάτων και των ομάδων ελέγχου να υποστηρίξουν το πλήρωμα κατά την πτήση και την επιστροφή στη Γη.
Συστήματα: Δοκιμή των συστημάτων και διαδικασιών που απαιτούνται για μια σεληνιακή αποστολή με πλήρωμα, από τα επίγεια συστήματα και τον διαστημικό εξοπλισμό, μέχρι την ανάπτυξη, εκτόξευση, πτήση και ανάκτηση.
Υλικό και Δεδομένα: Συλλογή και αξιολόγηση του υλικού πτήσης και των δεδομένων για μελλοντικές αποστολές.
Λειτουργίες Έκτακτης Ανάγκης: Δοκιμή και αξιολόγηση των συστημάτων έκτακτης ανάγκης, όπως διαδικασίες διακοπής πτήσης και διάσωσης.
Δεδομένα και Υποσυστήματα: Ολοκλήρωση επιπλέον δοκιμών των υποσυστημάτων και αξιολόγηση των δεδομένων.

Το πλήρωμα

Ο Reid Wiseman, αρχηγός της αποστολής Artemis II, υπηρέτησε στο παρελθόν ως μηχανικός πτήσης στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, στο πλαίσιο της Expedition 41, από τον Μάιο έως τον Νοέμβριο του 2014. Κατά τη διάρκεια της αποστολής των 165 ημερών, ο Wiseman και οι συνάδελφοι του ολοκλήρωσαν περισσότερα από 300 επιστημονικά πειράματα σε τομείς όπως η ανθρώπινη φυσιολογία, η ιατρική, οι φυσικές επιστήμες και η αστροφυσική. Πέτυχαν επίσης ένα σημαντικό ορόσημο για την επιστημονική έρευνα στον Σταθμό, ολοκληρώνοντας ρεκόρ 82 ωρών έρευνας μέσα σε μία μόνο εβδομάδα. Διετέλεσε επικεφαλής του Γραφείου Αστροναυτών από τον Δεκέμβριο του 2020 έως τον Νοέμβριο του 2022.

https://www.instagram.com/astro_reid/, https://x.com/astro_reid

Ο Victor Glover, πιλότος της αποστολής, επιλέχθηκε ως αστροναύτης το 2013, καθώς υπηρετούσε ως επιστημονικός συνεργάτης στη Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπηρέτησε ως πιλότος του διαστημοπλοίου Crew-1 Dragon προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου είχε επίσης τον ρόλο του μηχανικού πτήσης στις αποστολές Expedition 64/65. Είναι κάτοχος πτυχίου μηχανικού, ναυτικός αεροπόρος και έχει υπηρετήσει ως δοκιμαστής πιλότος στα αεροσκάφη F/A-18 Hornet, Super Hornet και EA-18G Growler.

https://www.instagram.com/astrovicglover/, https://twitter.com/astrovicglover

Η Christina Koch είναι εξερευνήτρια και μηχανικός, η οποία έγινε αστροναύτης της NASA το 2013 και θα υπηρετήσει ως ειδικός της αποστολής. Η προηγούμενη εμπειρία της σε διαστημικές πτήσεις περιλαμβάνει τη διαμονή και εργασία της στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του 2019, στο πλαίσιο των αποστολών Expedition 59, 60 και 61. Η Koch παρέμεινε στο Διάστημα για συνολικά 328 συνεχόμενες ημέρες και συμμετείχε στους πρώτους διαστημικούς περιπάτους αποκλειστικά από γυναίκες.

Υπηρέτησε ως επικεφαλής τμήματος του Assigned Crew Branch στο Γραφείο Αστροναυτών και θήτευσε ως βοηθός τεχνικής ολοκλήρωσης του διευθυντή του Διαστημικού Κέντρου Johnson. Πριν γίνει αστροναύτης, η εμπειρία της εκτεινόταν τόσο στην ανάπτυξη οργάνων για επιστημονικές διαστημικές αποστολές όσο και στη μηχανική υποστήριξη απομακρυσμένων επιστημονικών πεδίων στην Ανταρκτική και την Αρκτική.

Με την Artemis II θα γίνει η πρώτη γυναίκα που θα ταξιδέψει προς την Σελήνη.

https://www.instagram.com/astro_christina/, https://x.com/astro_christina

Ο συνταγματάρχης Jeremy Hansen είναι Καναδός αστροναύτης και πρώην πιλότος μαχητικών αεροσκαφών. Διαθέτει εκτενή εμπειρία σε επιχειρήσεις αποστολών και σε ηγετικούς ρόλους. Έχει οριστεί ως ειδικός της αποστολής, γεγονός που θα τον καταστήσει τον πρώτο Καναδό που θα πετάξει γύρω από τη Σελήνη.

Ο Hansen επιλέχθηκε ως αστροναύτης το 2009 και ολοκλήρωσε την εκπαίδευση υποψήφιου αστροναύτη το 2011. Εργάστηκε ως capcom (σύνδεσμος επικοινωνίας με το πλήρωμα) στο Κέντρο Ελέγχου Αποστολών της NASA στο Χιούστον και συμμετείχε σε διεθνείς εκπαιδευτικές αποστολές, μεταξύ των οποίων το πρόγραμμα CAVES της ESA το 2013 και η υποθαλάσσια αποστολή NEEMO 19 της NASA το 2014.

Επιπλέον, έλαβε μέρος σε αρκετές εκπαιδευτικές αποστολές γεωλογίας πεδίου, συμπεριλαμβανομένων αποστολών σε αρκτικές περιοχές του Καναδά. Το 2017, έγινε ο πρώτος Καναδός που ανέλαβε την ηγεσία τάξης αστροναυτών της NASA.

https://www.instagram.com/astrojeremy/, https://twitter.com/astro_jeremy

Το σκάφος

Space Launch System (SLS)

Ο Space Launch System (SLS) είναι ένας αναλώσιμος πύραυλος βαρέως τύπου, που αναπτύχθηκε από τη NASA και αποτελεί το κύριο όχημα εκτόξευσης του προγράμματος Artemis για την επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη. Ο βασικός του ρόλος είναι να στείλει το επανδρωμένο διαστημόπλοιο Orion προς τη Σελήνη και να υποστηρίζει μελλοντικές αποστολές στο βαθύ διάστημα.

Η πρώτη πτήση του SLS πραγματοποιήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2022, μεταφέροντας την μη επανδρωμένη αποστολή Artemis I. Η ανάπτυξή του ξεκίνησε το 2011, ως αντικαταστάτης του αποσυρόμενου Διαστημικού Λεωφορείου και των ακυρωμένων πυραύλων Ares I και Ares V. Για να μειωθεί το τεχνολογικό ρίσκο, ο SLS βασίστηκε σε συνδυασμό δοκιμασμένων εξαρτημάτων της εποχής του Διαστημικού Λεωφορείου, όπως οι κινητήρες RS-25 και οι στερεοί προωθητήρες, μαζί με νέα συστήματα, όπως το τεράστιο Core Stage.

Παρά τα τεχνικά του επιτεύγματα, το πρόγραμμα έχει δεχτεί έντονη κριτική λόγω υπερβάσεων κόστους, μεγάλων καθυστερήσεων και προβλημάτων διαχείρισης. Αν και το Κογκρέσο είχε απαιτήσει την πρώτη εκτόξευση μέχρι το 2016, αυτή πραγματοποιήθηκε σχεδόν έξι χρόνια αργότερα.

Όλες οι εκτοξεύσεις του SLS γίνονται από το Launch Complex 39B στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy της Φλόριντα.

Διαμορφώσεις

Το SLS αναπτύσσεται σε διαδοχικές, ολοένα και ισχυρότερες εκδόσεις:

Block 1: Χρησιμοποιείται στις τρεις πρώτες αποστολές. Αποτελείται από το Core Stage, αναβαθμισμένους στερεούς προωθητήρες του Διαστημικού Λεωφορείου και το ανώτερο στάδιο ICPS (Interim Cryogenic Propulsion Stage).
Block 1B: Προγραμματίζεται να παρουσιαστεί στην τέταρτη πτήση. Αντικαθιστά το ICPS με το ισχυρότερο Exploration Upper Stage (EUS), επιτρέποντας τη μεταφορά βαρύτερων φορτίων και μεγαλύτερων αποστολών.
Block 2: Προβλέπεται για μεταγενέστερες αποστολές (περίπου από την ένατη πτήση και μετά). Θα διαθέτει νέους προηγμένους στερεούς προωθητήρες και θα έχει τη μέγιστη μεταφορική ικανότητα της οικογένειας SLS.

Orion

Το Orion (Orion Multi-Purpose Crew Vehicle ή Orion MPCV) είναι ένα μερικώς επαναχρησιμοποιούμενο επανδρωμένο διαστημόπλοιο που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα Artemis. Το σκάφος αποτελείται από μια κάψουλα πληρώματος (Crew Module, CM), σχεδιασμένη από τη Lockheed Martin, η οποία συνδυάζεται με το European Service Module, ESM, κατασκευασμένο από την Airbus Defence and Space.

Το Orion μπορεί να υποστηρίξει πλήρωμα τεσσάρων αστροναυτών πέρα από τη χαμηλή γήινη τροχιά και έχει αυτονομία έως 21 ημέρες χωρίς σύνδεση και έως έξι μήνες σε κατάσταση σύνδεσης. Είναι εξοπλισμένο με ηλιακά πάνελ, αυτοματοποιημένο σύστημα πρόσδεσης και ψηφιακό πιλοτήριο. Εκτοξεύεται με πύραυλο Space Launch System (SLS) και διαθέτει σύστημα διαφυγής εκτόξευσης.

Το Orion σχεδιάστηκε αρχικά στις αρχές της δεκαετίας του 2000 από τη Lockheed Martin ως πρόταση για το Crew Exploration Vehicle (CEV) στο πλαίσιο του προγράμματος Constellation της NASA και επιλέχθηκε επίσημα το 2006. Μετά την ακύρωση του Constellation το 2010, το Orion επανασχεδιάστηκε εκτενώς για το πρόγραμμα Journey to Mars, που αργότερα μετονομάστηκε σε Moon to Mars. Ο SLS έγινε το βασικό όχημα εκτόξευσης, ενώ το αρχικό τμήμα υπηρεσιών επανασχεδιάστηκε πάνω στο Automated Transfer Vehicle (ATV) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.

Μια αναπτυξιακή έκδοση της κάψουλας πληρώματος του Orion εκτοξεύθηκε το 2014 στην αποστολή Exploration Flight Test-1, ενώ κατασκευάστηκαν τουλάχιστον τέσσερα δοκιμαστικά οχήματα. Ο βασικός σχεδιασμός έγινε από τη Lockheed Martin Space Systems στο Λίτλτον του Κολοράντο, με επικεφαλής μηχανικό της NASA την πρώην μηχανικό του Διαστημικού Λεωφορείου, Julie Kramer White.

Μέχρι το 2026, τρία επιχειρησιακά Orion βρίσκονταν υπό κατασκευή, με δύο ολοκληρωμένα (το ένα από αυτά έχει ήδη πετάξει) και ένα επιπλέον σε παραγγελία, για χρήση στο πρόγραμμα Artemis. Το πρώτο ολοκληρωμένο σκάφος, το CM-002, εκτοξεύθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2022 στην αποστολή Artemis I.Τον Μάιο του 2025, η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ πρότεινε τον τερματισμό του προγράμματος Orion μετά την αποστολή Artemis III. Ωστόσο, ο νόμος One Big Beautiful Bill Act, που υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2025, περιλάμβανε διάταξη για τη χρηματοδότηση της προμήθειας Orion για την Artemis IV και την επαναχρησιμοποίησή του σε μελλοντικές αποστολές.

European Service Module (ESM)

Το European Service Module (ESM) είναι η ευρωπαϊκή μονάδα υποστήριξης του διαστημοπλοίου Orion και λειτουργεί ως το κύριο σύστημα ισχύος και πρόωσης μέχρι να απορριφθεί στο τέλος κάθε αποστολής. Τον Ιανουάριο του 2013, η NASA ανακοίνωσε ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) θα συνεισφέρει την μονάδα για την αποστολή Artemis I, βασισμένο στο Automated Transfer Vehicle (ATV) της ESA. Το ESM παραδόθηκε από την Airbus Defence and Space στη Βρέμη της Γερμανίας στη NASA στα τέλη του 2018. Μετά την έγκριση της πρώτης μονάδας, η ESA θα παρέχει τα ESM από την Artemis II έως και την Artemis VI.

Η πρώτη πτήση της μονάδας πραγματοποιήθηκε στην Artemis I, το πρώτο μεγάλο ορόσημο του προγράμματος Artemis της NASA για την επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη, στις 16 Νοεμβρίου 2022. Ο πύραυλος Space Launch System (SLS) εκτόξευσε το Orion προς τη Σελήνη, όπου το ESM το τοποθέτησε σε μακρινή ανάδρομη τροχιά γύρω από τη Σελήνη και στη συνέχεια το απομάκρυνε από την τροχιά, θέτοντάς το σε πορεία επιστροφής προς τη Γη.

Το Service Module (SM) υποστηρίζει το Crew Module (CM) από την εκτόξευση έως τον διαχωρισμό πριν από την επανείσοδο. Παρέχει δυνατότητες πρόωσης στο διάστημα για αλλαγές τροχιάς, έλεγχο προσανατολισμού και διακοπές αποστολής σε μεγάλα ύψη. Παρέχει το νερό και το οξυγόνο που απαιτούνται για ένα κατοικήσιμο περιβάλλον, παράγει και αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια και διατηρεί τη θερμοκρασία των συστημάτων και των εξαρτημάτων του οχήματος. Η μονάδα μπορεί επίσης να μεταφέρει φορτίο σε μηδενική πίεση και επιστημονικά ωφέλιμα φορτία.

Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube

Τα στάδια της αποστολής

Καλλιτεχνική απεικόνιση της δεκαήμερης πορείας της αποστολής Artemis II προς την Σελήνη και γύρω από αυτήν.

Εκτόξευση: Ο πύραυλος SLS θα εκτοξεύσει το Orion και το πλήρωμα με σχεδόν 4 εκατομμύρια τόνους ώσης.

Απόρριψη βοηθητικών πυραύλων, καλύμματος και συστήματος ματαίωσης εκτόξευσης: Καθώς ο πύραυλος φεύγει από την ατμόσφαιρα, οι πύραυλοι στερεών καυσίμων απορρίπτονται μόλις τελειώσει το καύσιμό τους, ακολουθούν τα προστατευτικά καλύμματα του Orion και το σύστημα ματαίωσης εκτόξευσης, που θα απομάκρυνε το Orion και το πλήρωμα σε ασφαλή απόσταση από τον πύραυλο, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης κατά την άνοδο.

Απενεργοποίηση κινητήρων: Όταν το Orion φτάσει στο διάστημα, οι κινητήρες του SLS σταματούν και ακολουθεί αποχωρισμός από τον ανώτερο όροφο και το Orion.

Αύξηση Περιγείου (Perigee Raise Maneuver): Στο απόγειο της υποτροχιακής πορείας, το ICPS θα εκκινήσει τον κινητήρα του για να αυξήσει το περίγειο της τροχιάς του σε ασφαλές ύψος 160 χιλιομέτρων. Μετά την ολοκλήρωση, το Orion και το ICPS θα βρίσκονται σε σταθερή χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη.

Άνοδος σε υψηλή γήινη τροχιά: Περίπου μία ώρα αργότερα και καθώς θα βρίσκεται στο περίγειο, το ICPS θα επανεκκινήσει τον κινητήρα του για να μεταφέρει το Orion σε υψηλή γήινη τροχιά. Κατά τη διάρκεια περίπου 23 ωρών, το πλήρωμα θα έχει τον έλεγχο του σκάφους, καθώς θα βρίσκεται ακόμη σχετικά κοντά στη Γη.

Αποχωρισμός Orion από ICPS και δοκιμή εγγύτητας: Αφού ολοκληρωθεί η αποστολή του ICPS, θα αποχωριστεί από το Orion και θα χρησιμοποιηθεί ως στόχος, για δοκιμή χειροκίνητων ελιγμών εγγύτητας του Orion, κοντά και γύρω από το ICPS.

Αποχωρισμός ανώτερου ορόφου Orion: Μετά τη δοκιμή, το πλήρωμα θα χρησιμοποιήσει τον κινητήρα τροχιακών διορθώσεων του Orion για να απομακρυνθεί από το ICPS και θα διεξάγει παρατηρήσεις καθώς θα απομακρύνεται. Στη συνέχεια, το ICPS θα χρησιμοποιήσει τον δικό του κινητήρα για να εισέλθει στην ατμόσφαιρα και να καεί με ασφάλεια πάνω από τον Ειρηνικό Ωκεανό.

Αύξηση Περιγείου (Perigee Raise Burn): Στο τέλος της πρώτης ημέρας, το πλήρωμα θα θέσει το Orion στην σωστή θέση, ώστε να είναι έτοιμο για την τροχιά μετάβασης στην Σελήνη την επόμενη ημέρα.

Καύση μετάβασης στη Σελήνη: Η καύση αυτή θα είναι η τελευταία εκκίνηση του κινητήρα για την αποστολή, όπου θα θέσει το Orion σε πορεία προς τη Σελήνη και σε τροχιά ελεύθερης επιστροφής, που θα φέρει το πλήρωμα πίσω στη Γη.

Μετάβαση προς Σελήνη: Τρεις μικρές διορθώσεις πορείας τις επόμενες τρεις ημέρες διασφαλίζουν ότι το Orion θα παραμείνει στην σωστή πορεία γύρω από τη Σελήνη. Στο τέλος της 5ης ημέρας, το Orion θα εισέλθει στη σφαίρα επιρροής της Σελήνης, όπου η βαρύτητα της Σελήνης θα υπερβαίνει αυτή της Γης.

Προσέγγιση Σελήνης (Flyby): Η ελάχιστη απόσταση που θα φτάσει το Orion από την επιφάνεια της Σελήνης θα εξαρτηθεί από την ημερομηνία εκτόξευσης, και θα κυμαίνεται μεταξύ 6.400 και 9.700 χιλιομέτρων. Αν και πιο μακριά από την αποστολή Artemis I, είναι πολύ πιο κοντά από κάθε αποστολή με πλήρωμα των τελευταίων 53 ετών. Η Σελήνη θα φαίνεται στο πλήρωμα περίπου όσο μια μπάλα μπάσκετ σε απλωμένο χέρι.

Η προσομοίωση παρουσιάζει μια πιθανή τροχιά που θα ακολουθήσει η αποστολή Artemis II γύρω από τη Σελήνη.

Μεγαλύτερη απόσταση από τη Γη: Όταν το Orion βρεθεί πίσω από τη Σελήνη, θα χαθεί η επικοινωνία με τη Γη για 30 έως 50 λεπτά, όπου το πλήρωμα θα καταγράψει την αθέατη πλευρά της Σελήνης και θα συλλέξει επιστημονικά δεδομένα. Την ίδια ώρα, εκτιμάται ότι θα σπάσουν το ρεκόρ απόστασης από τη Γη, που είχε θέσει η αποστολή Apollo 13.

Επιστροφή στη Γη: Αφού περάσει την αθέατη πλευρά της Σελήνης, το Orion μέσω της τροχιάς ελεύθερης επιστροφής θα εκμεταλλευτεί το βαρυτικό πεδίο Γης – Σελήνης και θα επιστρέψει στη Γη. Τρεις μικρές διορθώσεις πορείας θα εξασφαλίσουν την ασφαλή προσθαλάσσωση.

Αποχωρισμός κάψουλας πληρώματος από τη μονάδα υποστήριξης: Το Service Module θα αποχωριστεί από το Orion, εκθέτοντας την θερμική ασπίδα του, που θα προστατεύσει το πλήρωμα κατά την επανείσοδο. Στην συνέχεια θα καεί στην ατμόσφαιρα.

Είσοδος στην ατμόσφαιρα: Οι κινητήρες ελέγχου του Orion στρέφουν την θερμική ασπίδα στην σωστή γωνία επανεισόδου. Στα 120 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, θα αρχίσει η τριβή της ατμόσφαιρας με την θερμοκρασία γύρω από την κάψουλα να φτάνει περίπου τους 1.650°C. Οι επικοινωνίες με το πλήρωμα διακόπτονται προσωρινά, λόγω της δημιουργίας πλάσματος γύρω από την κάψουλα.

Προσθαλάσσωση: Μετά την επανείσοδο, τα καλύμματα ανοίγουν και αναπτύσσονται τα αλεξίπτωτα. Δύο μικρά αλεξίπτωτα επιβραδύνουν αρχικά την κάψουλα σε 500 χιλιόμετρα ανά ώρα, ενώ τρία μεγαλύτερα αλεξίπτωτα την επιβραδύνουν τελικά στα 27 χιλιόμετρα ανά ώρα για ασφαλή προσθαλάσσωση. Πέντε αερόσακοι βοηθούν την κάψουλα να ισορροπήσει για την ασφαλή έξοδο του πληρώματος.