Νέες παρατηρήσεις από το Daniel K. Inouye Solar Telescope, που διαχειρίζεται το National Science Foundation, αποκαλύπτουν ταχύτατα κύματα, που μέχρι σήμερα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να ανιχνευθούν, και διαδίδονται στην εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου. Τα κύματα αυτά ενδέχεται να εξηγούν, τόσο γιατί το ηλιακό στέμμα διατηρεί υψηλές θερμοκρασίες όσο και τον τρόπο με τον οποίο ο ηλιακός άνεμος εκτοξεύεται στο διαστημικό περιβάλλον.
Ψηλά πάνω από την επιφάνεια του Ήλιου εκτείνεται το στέμμα, η εξωτερική του ατμόσφαιρα, η οποία είναι ορατή με γυμνό μάτι από τη Γη μόνο κατά τη διάρκεια μιας ολικής ηλιακής έκλειψης. Αυτό το αμυδρό και σχεδόν «αιθέριο» στρώμα της ηλιακής ατμόσφαιρας φτάνει σε θερμοκρασίες εκατομμυρίων βαθμών, κατά πολύ υψηλότερες από εκείνες της ορατής επιφάνειας του Ήλιου και διαπερνάται από κύματα.
Εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι τα κύματα αυτά μπορεί να συμβάλλουν στη θέρμανση του στέμματος στις ακραία υψηλές θερμοκρασίες του, καθώς και στην επιτάχυνση του ηλιακού ανέμου, του συνεχούς ρεύματος φορτισμένων σωματιδίων που εκρέει από τον Ήλιο και διαχέεται σε ολόκληρο το Ηλιακό Σύστημα. Ωστόσο, η άμεση παρατήρησή τους παρέμενε έως σήμερα ιδιαίτερα δύσκολη.
Οι νέες παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν από το τηλεσκόπιο Inouye, το οποίο κατασκευάστηκε και λειτουργεί από το NSF National Solar Observatory στο νησί Maui. Με τη βοήθεια του οργάνου Cryogenic Near Infrared Spectropolarimeter (Cryo-NIRSP), οι ερευνητές παρατήρησαν το στέμμα ακριβώς πέρα από το ορατό άκρο του Ήλιου στο υπέρυθρο φως, εστιάζοντας σε περιοχές έντονης μαγνητικής δραστηριότητας, περιοχές που αποτελούν βασικούς παράγοντες του διαστημικού καιρού σε ολόκληρη την ηλιόσφαιρα.
Ο τεράστιος καθρέφτης των τεσσάρων μέτρων του τηλεσκοπίου, ο μεγαλύτερος που διαθέτει ηλιακό τηλεσκόπιο στη Γη, επιτρέπει στους επιστήμονες να καταγράφουν μεταβολές στο ηλιακό στέμμα σε χρονικές κλίμακες μικρότερες από ένα δευτερόλεπτο, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτουν λεπτομέρειες σε περιοχές πλάτους χιλιάδων χιλιομέτρων.
Τα δεδομένα έδειξαν έντονη δραστηριότητα κυμάτων σε απροσδόκητα υψηλές συχνότητες, που φτάνουν έως περίπου 100 millihertz, δηλαδή περιόδους της τάξης των 10 δευτερολέπτων. Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι ερευνητές εντόπισαν μια σαφή συσχέτιση ανάμεσα στη φωτεινότητα της στεμματικής εκπομπής και στη διεύρυνση της φασματικής της υπογραφής, ένα φαινόμενο που πιθανόν αποτελεί ένδειξη συμπιεστικών μαγνητικών κυμάτων τα οποία διαδίδονται στην ηλιακή ατμόσφαιρα.
Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τις δυνατότητες των προηγμένων οργάνων του τηλεσκοπίου Inouye και αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα κύματα συμβάλλουν στη δομή, τη δυναμική και την ενεργειακή τροφοδότηση του ηλιακού στέμματος.
https://nso.edu/blog/uncovering-the-waves-that-power-the-suns-outer-atmosphere
Η δημοσίευση στο The Astrophysical Journal
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube