Κομήτης C/2024 E1 (Wierzchoś)

Ο C/2024 E1 (Wierzchoś) είναι ένας κομήτης σε υπερβολική τροχιά, προερχόμενος από το Νέφος του Όορτ, που ανακαλύφθηκε στις 3 Μαρτίου 2024 από τον Πολωνό αστρονόμο Kacper Wierzchoś.

Έφτασε στο περιήλιο του στις 20 Ιανουαρίου 2026, με φαινόμενο μέγεθος περίπου +6,5, κάτι που τον έκανε ορατό με μεγάλα κιάλια. Διαθέτει τροχιά με μεγάλη εκκεντρότητα (0.99997), με περίοδο (πριν το περιήλιο του) εκατομμυρίων ετών, και αναμένεται τελικά να εκτιναχθεί έξω από το Ηλιακό Σύστημα μετά την προσέγγιση του στον Ήλιο.

Ανακάλυψη

Κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης έρευνας του Mt. Lemmon (G96) στις 3 Μαρτίου 2024, ένας από τους επιστήμονες του προγράμματος, ο Kacper Wierzchoś, εντόπισε ένα κινούμενο αντικείμενο σε τέσσερις εικόνες με χρόνο έκθεσης 30 δευτερολέπτων, που είχαν ληφθεί με τηλεσκόπιο Cassegrain διαμέτρου 1,5 μέτρου και φωτεινότητας f/1.6, εξοπλισμένο με CCD 111,5 megapixel.

Κατά την ανακάλυψη του είχε φαινόμενο μέγεθος 20 και βρισκόταν στον αστερισμό του Δράκοντα, περίπου 2 μοίρες βόρεια από το άστρο ν Dra.

Μετά την ανακοίνωση της ανακάλυψης, το τηλεσκόπιο Zwicky Transient Facility (ZTF) ανέφερε ότι είχε ήδη εντοπίσει τον κομήτη σε προγενέστερες εικόνες που είχαν ληφθεί μεταξύ 15 και 29 Φεβρουαρίου 2024.

Ο κομήτης φάνηκε να διαθέτει συμπυκνωμένη κόμη διαμέτρου περίπου 4 δευτερολέπτων της μοίρας και ουρά μήκους περίπου 6 δευτερολέπτων της μοίρας.

Ο κομήτης C/2024 E1 στις 5 Φεβρουαρίου
Ο κομήτης C/2024 E1 στις 5 Φεβρουαρίου, © Team Ciel Austral
Η τροχιά του κομήτη
Η τροχιά του κομήτη, © https://ssd.jpl.nasa.gov/

Παρατηρήσεις

Ο C/2024 E1 (Wierzchoś) παρατηρήθηκε από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb στις αρχές του 2025, όταν βρισκόταν σε απόσταση 7,0 Αστρονομικών Μονάδων (περίπου 1,05 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα) από τον Ήλιο. Το Webb μέτρησε το φάσμα του και τον ρυθμό παραγωγής σκόνης στο υπέρυθρο τμήμα του φάσματος.

Δεν ανιχνεύθηκαν γραμμές εκπομπής μονοξειδίου του άνθρακα (CO), πιθανόν επειδή ο κομήτης έχασε το επιφανειακό μονοξείδιο πολύ νωρίς στην εξέλιξή του, πριν εκτιναχθεί στο Νέφος του Όορτ. Η δραστηριότητά του φαίνεται να περιλαμβάνει κυρίως διοξείδιο του άνθρακα (CO₂).

Όταν ανακαλύφθηκε, αναμενόταν να φτάσει σε φαινόμενο μέγεθος περίπου 5, δηλαδή κοντά στο όριο ορατότητας με γυμνό μάτι. Ωστόσο, μεταγενέστεροι υπολογισμοί έδειξαν ότι το μέγιστο αναμενόμενο φαινόμενο μέγεθος θα ήταν μόλις 8,5, δηλαδή 25 φορές πιο αμυδρό από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Στις 25 Αυγούστου 2025, ο κομήτης βρέθηκε σε απόσταση 2,64 Αστρονομικών Μονάδων (περίπου 395 εκατομμύρια χιλιόμετρα) τόσο από τον Ήλιο όσο και από τη Γη.

Οι θέσεις του κομήτη έως τις 3 Μαρτίου 2026
Οι θέσεις του κομήτη έως τις 3 Μαρτίου 2026

Ο κομήτης έφτασε στο περιήλιο του στις 20 Ιανουαρίου 2026, σε απόσταση 0,566 Αστρονομικών Μονάδων (περίπου 85 εκατομμύρια χιλιόμετρα) από τον Ήλιο.

Ο κομήτης είναι ορατός κυρίως από το Νότιο Ημισφαίριο. Η μέγιστη λαμπρότητά του εκτιμήθηκε γύρω στο φαινόμενο μέγεθος 8,5, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να παρατηρηθεί με μεγάλα κιάλια ή ένα μικρό τηλεσκόπιο.

Μετά το περιήλιό του και τη σύνοδο με τον Ήλιο, όπου ο κομήτης ήταν αθέατος, παρατηρήθηκε ξανά στις 23 Ιανουαρίου 2026 με εκτιμώμενο φαινόμενο μέγεθος 6,8.

Ο κομήτης θα βρεθεί στην κοντινότερη απόσταση από την Γη (1 Αστρονομική Μονάδα, 149 εκατομμύρια χιλιόμετρα) στις 17 Φεβρουαρίου 2026, όπου αναμένεται να έχει μέγεθος 8.

Από την Ελλάδα ο κομήτης θα είναι ορατός χαμηλά στον νοτιοδυτικό ουρανό, στον αστερισμό του Γλύπτη, μετά την δύση του Ηλίου. Ωστόσο η φωτεινότητα του θα μειώνεται σταδιακά, καθώς θα απομακρύνεται από τον Ήλιο.

Η θέση του κομήτη στις 17 Φεβρουαρίου
Η θέση του κομήτη στις 17 Φεβρουαρίου
Η καμπύλη φωτεινότητας του κομήτη © https://astro.vanbuitenen.nl/

Η δημοσίευση των παρατηρήσεων από το James Webb

https://en.wikipedia.org/wiki/C/2024_E1_(Wierzchos)

Small-Body Database

Electronic Telegram No. 5364

COBS

Aerith.net

https://astro.vanbuitenen.nl/comet/2024E1

https://theskylive.com/c2024e1-info