/filters:format(webp)/prod01/home/media/eps-neptune-trojan-web.png)
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου Queen’s του Μπέλφαστ, μελέτησε νέα σώματα του Ηλιακού Συστήματος κοντά στον Ποσειδώνα, συμβάλλοντας στην αποκάλυψη των μυστηρίων που αφορούν την εξέλιξή του.
Πρόκειται για τους Τρωικούς αστεροειδείς του Ποσειδώνα (Neptune Trojans), μικρά παγωμένα σώματα που μοιράζονται την ίδια τροχιά με τον όγδοο πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος.
Οι Τρωικοί αστεροειδείς του Ποσειδώνα βρίσκονται σε σταθερές περιοχές που ονομάζονται σημεία Lagrange, τα οποία εντοπίζονται 60 μοίρες μπροστά και 60 μοίρες πίσω από τον πλανήτη ως προς την τροχιακή του κίνηση. Χάρη σε αυτή τη διάταξη, μπορούν να κινούνται με ασφάλεια στην ίδια τροχιακή διαδρομή με τον Ποσειδώνα, χωρίς να διασκορπίζονται από τη βαρυτική του επίδραση.
Οι Τρωικοί αστεροειδείς του Ποσειδώνα δεν αποτελούν απλώς αστεροειδείς που βρίσκονται κοντά στον Ποσειδώνα. Είναι σώματα σε τροχιακό συντονισμό 1:1 με τον πλανήτη, τα οποία συγκεντρώνονται γύρω από τα σημεία L4 και L5. Το γεγονός ότι διατηρούνται σε τέτοιες τροχιές μπορεί να προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τις πρώτες φάσεις σχηματισμού και μετανάστευσης των πλανητών του Ηλιακού Συστήματος.
Όπως περιγράφεται σε δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal Letters, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα που καταγράφηκαν από ένα από τα ισχυρότερα τηλεσκόπια του κόσμου, επιβεβαιώνοντας δύο σώματα και εντοπίζοντας ένα ακόμη υποψήφιο αντικείμενο ως μόνιμα μέλη του οπισθοπορευόμενου πληθυσμού των Τρωικών αστεροειδών του Ποσειδώνα.
Το Αστεροσκοπείο Vera C. Rubin βρίσκεται ψηλά στις Άνδεις της Χιλής και αποτελεί μια νέα εγκατάσταση που μπορεί να σαρώσει τον νυχτερινό ουρανό ταχύτερα από οποιοδήποτε άλλο αντίστοιχο παρατηρητήριο. Διαθέτει τη μεγαλύτερη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή στον κόσμο, η οποία μπορεί να καταγράφει εικόνες του ουρανού που καλύπτουν μια περιοχή 45 φορές μεγαλύτερη από το φαινόμενο μέγεθος της Πανσελήνου.
Οι Τρωικοί αστεροειδείς του Ποσειδώνα, καθώς και ένα πιθανό νέο αντικείμενο, εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των πρώτων δοκιμαστικών παρατηρήσεων του αστεροσκοπείου, την προηγούμενη χρονιά. Αναλύοντας αυτό το αρχικό σύνολο ανακαλύψεων του Ηλιακού Συστήματος, η ομάδα αστρονόμων, με επικεφαλής τη δρα Meg Schwamb του Πανεπιστημίου Queen’s του Μπέλφαστ, αναγνώρισε τα αντικείμενα ως αρχέγονα μέλη του δυσδιάκριτου οπισθοπορευόμενου πληθυσμού των Τρωικών αστεροειδών του Ποσειδώνα.
Η δρα Schwamb εξηγεί:
«Τα πρώτα δεδομένα του Αστεροσκοπείου Rubin διευρύνουν ήδη τις γνώσεις μας για τα μικρά σώματα του Ηλιακού Συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των αστεροειδών, των κομητών και άλλων μικρών πλανητικών σωμάτων. Αυτές οι πρώτες παρατηρήσεις μάς προσέφεραν την πιο καθαρή εικόνα που είχαμε μέχρι σήμερα για το οπισθοπορευόμενο νέφος των Τρωικών αστεροειδών του Ποσειδώνα.
Οι αστρονόμοι δυσκολεύονταν επί χρόνια να εντοπίσουν τους οπισθοπορευόμενους Τρωικούς αστεροειδείς του Ποσειδώνα, επειδή για περισσότερο από μία δεκαετία βρίσκονταν σε μια πυκνή περιοχή του νυχτερινού ουρανού. Ο τεράστιος αριθμός άστρων στο υπόβαθρο, που προέρχονται από το κέντρο του Γαλαξία μας, καθιστούσε δύσκολο τον εντοπισμό των κινούμενων αντικειμένων του Ηλιακού Συστήματος στις αστρονομικές εικόνες.
Το οπισθοπορευόμενο νέφος έχει πλέον αρχίσει να απομακρύνεται από αυτή την περιοχή του ουρανού και, σε συνδυασμό με το απαράμιλλο βάθος παρατήρησης και την ευρεία κάλυψη του ουρανού από το Αστεροσκοπείο Rubin, καταφέραμε να διπλασιάσουμε τον αριθμό των γνωστών αντικειμένων αυτού του πληθυσμού που βρίσκονται σε μακρόβιες τροχιές. Τα ευρήματα αυτά προμηνύουν τις εντυπωσιακές δυνατότητες που θα προσφέρουν τα δεδομένα του Αστεροσκοπείου Rubin τα επόμενα χρόνια».
Το Αστεροσκοπείο Rubin κατέγραψε εικόνες αυτών των αντικειμένων χρησιμοποιώντας διαφορετικά φωτομετρικά φίλτρα. Με αυτόν τον τρόπο, η δρα Schwamb και η ομάδα της διαπίστωσαν ότι τα δύο νέφη των Τρωικών αστεροειδών, το προπορευόμενο και το οπισθοπορευόμενο, παρουσιάζουν παρόμοιες επιφανειακές ιδιότητες.
Νωρίτερα μέσα στο 2026, το Αστεροσκοπείο Rubin ξεκίνησε την αποστολή του, διάρκειας δέκα ετών, για τη συστηματική παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού, με στόχο τη δημιουργία της Legacy Survey of Space and Time (LSST).
Τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας θα αποτελέσουν μια πρωτοφανή «ταινία» του Σύμπαντος μέσα στον χρόνο, αλλά και ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο για τη χαρτογράφηση του Ηλιακού Συστήματος.
Σύμφωνα με σχετικές προβλέψεις, μέσα στα πρώτα χρόνια της έρευνας LSST αναμένεται να ανακαλυφθούν δεκάδες έως και εκατοντάδες Τρωικοί αστεροειδείς του Ποσειδώνα, και στα δύο νέφη.
https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/aead9a
Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: facebook, instagram, x, tiktok, youtube