«Ανυπομονούμε να «ακουμπήσουμε» τον Ήλιο»

Solar_Orbiter_exploring_the_Sun_s_realmΣυνέντευξη του Άγγελου Βουρλίδα στην Ελευθεροτυπία

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1967 και πήρε το πτυχίο Φυσικής από το ΑΠΘ το 1989. Συνέχισε τις σπουδές του στις ΗΠΑ, όπου πήρε διδακτορικό στην Ηλιακή Ραδιοαστρονομία. Από το 1997 εργάζεται στο Ερευνητικό Εργαστήριο του Ναυτικού των ΗΠΑ (NRL).Είναι επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος με το οποίο μέσω του συστήματος δορυφόρων STEREO κατέγραψαν πρώτη φορά τον Ιούλιο 2007 και συνεχίζουν να καταγράφουν το φαινόμενο των «ηλιακών τυφώνων» για λογαριασμό της NASA.

Μιλάμε με τον Αγγελο Βουρλίδα, αστροφυσικό από το Space Science Division, Naval Research Laboratory, Washington USA, ο οποίος αύριο στις 7.00 μ.μ. στον Ελληνικό Κόσμο, Πειραιώς 254, Ταύρος, τηλ. 212-2540000, θα μιλήσει για την «Εξερεύνηση των πηγών της ηλιακής δραστηριότητας με πρωτοποριακές διαστημικές αποστολές».

– Ηλιακός άνεμος;

«Είναι η συνεχής ροή σωματιδίων και μαγνητικού πεδίου από την ατμόσφαιρα του Ηλιου. Η ροή είναι συνήθως ομαλή αλλά μερικές φορές περιέχει πυκνές συγκεντρώσεις μάζας και μαγνητικού πεδίου που διαδίδονται με μεγάλη ταχύτητα. Οι συγκεντρώσεις αυτές εμφανίζονται πιο συχνά καθώς η δραστηριότητα του Ηλιου αυξάνει κατά τη διάρκεια του 11ετούς κύκλου ηλικιακής δραστηριότητας. Είναι, δηλαδή, κάτι ανάλογο με τα μελτέμια του ελληνικού καλοκαιριού που όμως μπορούν να γίνουν και τυφώνες».

– Πώς προκαλούνται;

«Αυτά τα «μελτέμια» προκαλούνται από τη συσσώρευση, και μετέπειτα έκλυση, σημαντικών ποσοτήτων μαγνητικής ενέργειας από το Ηλιακό στέμμα. Οι ακριβείς φυσικοί μηχανισμοί είναι ακόμα αντικείμενο εντατικής έρευνας γιατί τα μελτέμια, και ειδικά οι ηλιακοί τυφώνες, μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές διαταραχές στην εξωτερική ατμόσφαιρα του πλανήτη μας όταν προσκρούσουν. Οι διαταραχές αυτές επηρεάζουν δορυφόρους τηλεπικοινωνιών, καταστρέφουν την ακρίβεια των δικτύων GPS, προκαλούν εκτροπές διαπολικών πτήσεων για αποφυγή ακτινοβολίας των επιβατών και μπορούν να βραχυκυκλώσουν ακόμα και δίκτυα μεταφοράς ρεύματος στις βόρειες χώρες».

– Τι θα περιλαμβάνει η επόμενη διαστημική αποστολή;

«Οι επόμενες αποστολές (Solar Orbiter από την ESA και Solar Probe Plus από τη NASA) είναι σε προχωρημένο στάδιο σχεδιασμού και θα εκτοξευτούν το 2017-2018. Αν και συμπεριλαμβάνουν σχετικά συμβατικά όργανα, είναι οι τροχιές τους που είναι καινοτομικές. Και οι δύο αποστολές θα εξερευνήσουν ένα άγνωστο κομμάτι του Ηλιακού μας συστήματος -την άμεση γειτονιά του Ηλιου μέσα από την τροχιά του Ερμη. Ο σκοπός μας είναι να μετρήσουμε επιτέλους τις φυσικές συνθήκες (π.χ. πυκνότητα, μαγνητικό πεδίο, θερμοκρασία κ.λπ.) του ηλιακού ανέμου στην περιοχή που σχηματίζεται και εξελίσσεται. Αυτές οι μετρήσεις θα μας επιτρέψουν να επιβεβαιώσουμε (ή να απορρίψουμε -αυτή είναι η φύση της έρευνας ούτως ή άλλως) διάφορες θεωρίες για τον ήσυχο αλλά και βίαιο ηλιακό άνεμο και θα ανοίξουν ένα καινούργιο κεφάλαιο στην έρευνα του αγαπημένου μας αστεριού. Για να τα καταφέρουμε όλα αυτά, όμως, πρέπει να βρούμε τρόπο να «ακουμπήσουμε» τον Ηλιο».

– Φιλόδοξο ακούγεται…

«Το Solar Probe Plus είναι η πιο φιλόδοξη και τεχνικά δύσκολη διαστημική αποστολη της NASA μέχρι σήμερα. Η τροχιά του Solar Probe Plus δορυφόρου θα τον φέρει μέχρι και 7 εκατ. χλμ. από την επιφάνεια του Ηλιου όπου θα αντιμετωπίσει θερμοκρασίες πάνω από 1.800 C και θα φτάσει ταχύτητες πάνω από 160 χλμ./δετ. (περίπου 600.000 χλμ./ώρα). Θα είναι το πρώτο πείραμα της ανθρωπότητας που θα εισχωρήσει στην ατμόσφαιρα ενός αστέρα. Το τηλεσκόπιο της ομάδας μου ονομάζεται WISPR, θα είναι το μόνο οπτικό όργανο στο δορυφόρο και θα καταγράψει τις πρώτες εικόνες του Ηλιακού στέμματος «εκ των έσω». Κανείς μας δεν ξέρει τα μυστικά που θα αποκαλύψουν αυτές οι παρατηρήσεις. Ολοι μας κρατάμε την αναπνοή μας και περιμένουμε με ανυπομονησία το 2018».

http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=435565

Comments are closed